چطور میلگرد اصل را از تقلبی تشخیص دهیم؟

میلگرد یکی از حیاتی ‌ترین اجزای سازه است و مستقیماً با ایمنی ساختمان و جان ساکنین در ارتباط است. استفاده از میلگرد تقلبی یا غیراستاندارد باعث کاهش شدید مقاومت سازه‌ای می ‌شود و در زمان زلزله یا نشست زمین می ‌تواند فاجعه‌ آفرین باشد. به همین دلیل تشخیص میلگرد اصل قبل از خرید اهمیت فوق ‌العاده‌ای دارد.

در سال‌ های اخیر به دلیل اختلاف قیمت میلگرد کارخانه‌ای با میلگردهای بی ‌نام و نشان بازار آزاد، برخی فروشندگان اقدام به عرضه میلگردهای تقلبی با ظاهر فریبنده کرده‌اند. این میلگردها در ظاهر مشابه میلگرد استاندارد هستند اما از نظر ترکیب شیمیایی و مقاومت مکانیکی تفاوت جدی دارند.

راهنمای خرید میلگرد فقط به معنای پیدا کردن قیمت ارزان نیست؛ بلکه شناخت نشانه‌ های میلگرد اصل و رعایت استاندارد های فنی مهم‌ترین بخش یک خرید هوشمندانه و ایمن است.

جدول مقایسه میلگرد اصل و تقلبی

 نشانه‌های ظاهری میلگرد اصل

میلگرد اصل دارای سطح یکنواخت، رنگ طبیعی فولاد و بدون پوسته‌ شدن غیرعادی است. وجود زنگ سطحی سبک طبیعی است، اما زنگ‌ های عمیق، پوسته‌ شدن لایه‌ای و ناهمواری شدید معمولاً نشانه‌ی نگهداری نامناسب یا کیفیت پایین فولاد است.

میلگردهای استاندارد معمولاً دارای قطر یکنواخت در طول شاخه هستند و نوسان قطر در آن‌ها بسیار کم است. در میلگرد های تقلبی، معمولاً قطر در طول شاخه متغیر است که این موضوع به‌ راحتی با کولیس قابل بررسی است.

همچنین انتهای شاخه میلگرد اصل صاف و منظم است، در حالی که میلگرد های بی ‌کیفیت معمولاً برش‌های نا منظم، ترک ‌دار یا لب‌ پر شده دارند که نشان دهنده ضعف فرآیند تولید است.

بررسی حک و علامت اختصاری روی میلگرد

تمام میلگرد های استاندارد کارخانه‌ ای دارای حک برجسته روی بدنه هستند که شامل نام یا علامت کارخانه، گرید میلگرد و استاندارد تولید می ‌شود. این حک یکی از مهم‌ ترین راه‌های تشخیص میلگرد اصل است.

میلگرد تقلبی یا فاقد حک است یا دارای حک‌ های مبهم، ناقص و غیرقابل شناسایی است. برخی سود جویان حتی سعی می‌ کنند حک‌های تقلبی شبیه برندهای معروف ایجاد کنند که معمولاً کیفیت برجستگی آن‌ها پایین و نامنظم است.

قبل از خرید، تطبیق حک میلگرد با مشخصات رسمی کارخانه تولید  کننده یک راه مطمئن برای اطمینان از اصالت محصول است و مانع از ورود فولاد بی‌ کیفیت به پروژه می‌شود.

تست وزن و جدول وزن استاندارد میلگرد

یکی از ساده‌ ترین روش‌ های تشخیص میلگرد اصل، بررسی وزن شاخه است. میلگرد استاندارد باید وزن مشخصی مطابق جدول وزنی داشته باشد و انحراف زیاد از این مقدار نشانه‌ ی کاهش سطح مقطع و افت مقاومت است.

در بسیاری از میلگرد های تقلبی، قطر واقعی کمتر از مقدار اسمی است و همین موضوع باعث سبک ‌تر شدن شاخه و کاهش مقاومت می‌شود.

جدول وزن تقریبی شاخه ۱۲ متری میلگرد

تفاوت میلگرد اصل و تقلبی در آج

آج میلگرد های استاندارد دارای الگوی منظم، عمق یکنواخت و فاصله‌ ی ثابت است. این الگو به ‌گونه‌ای طراحی شده که بهترین درگیری با بتن ایجاد شود.

در میلگرد های تقلبی معمولاً آج‌ ها نامنظم، کم‌ عمق یا دارای بریدگی‌های ناقص هستند که باعث کاهش چسبندگی بتن به میلگرد می‌شود.

همین تفاوت ظاهری کوچک می ‌تواند مقاومت سازه را به ‌صورت جدی کاهش دهد و باعث ترک‌ خوردگی یا حتی شکست سازه شود.

بررسی خم ‌پذیری و رفتار میلگرد هنگام خم‌ کاری

میلگرد اصل هنگام خم‌ کاری رفتاری نرم، یکنواخت و بدون ترک از خود نشان می‌ دهد. حتی در زوایای تند نیز دچار شکست یا ترک‌های سطحی نمی‌شود.

میلگرد های بی ‌کیفیت معمولاً در اولین خم، ترک می‌ خورند یا حتی می‌ شکنند که نشانه‌ ی شکنندگی و ترکیب شیمیایی نامناسب فولاد است.

این تست ساده در کارگاه‌ها یکی از رایج‌ ترین روش‌ های تشخیص میلگرد استاندارد از غیراستاندارد است.

نقش استاندارد و گواهی آنالیز کارخانه

کارخانه‌های معتبر برای هر محموله میلگرد گواهی آنالیز شیمیایی و مکانیکی ارائه می ‌دهند که شامل درصد عناصر آلیاژی، تنش تسلیم و مقاومت کششی است.

وجود این گواهی به معنای عبور میلگرد از آزمون ‌های کیفی و انطباق با استاندارد ملی یا بین‌المللی است. میلگرد های تقلبی معمولاً فاقد این اسناد هستند.

خرید میلگرد همراه با آنالیز رسمی کارخانه، سطح اطمینان پروژه را به‌شدت افزایش می ‌دهد و از ریسک‌ های بعدی جلوگیری می‌کند.

خطرات استفاده از میلگرد تقلبی در ساختمان

استفاده از میلگرد تقلبی باعث کاهش مقاومت کلی سازه می‌شود و در زلزله، بارگذاری شدید یا نشست زمین احتمال تخریب سازه را چندین برابر می‌کند.

همچنین این میلگردها به دلیل ترکیب شیمیایی نامناسب، مقاومت کمتری در برابر خوردگی دارند و باعث کوتاه شدن عمر مفید ساختمان می‌شوند.

در بسیاری از موارد، خسارات مالی و جانی ناشی از میلگرد بی‌کیفیت قابل جبران نیست و هزینه‌ای بسیار بالاتر از صرفه ‌جویی اولیه ایجاد می‌کند.

روش‌های ساده تشخیص میلگرد قبل از خرید

یکی از ساده‌ ترین راه‌ها خرید از فروشندگان معتبر و برنددار است که فاکتور رسمی و آنالیز کارخانه ارائه می ‌دهند. این کار ریسک تقلب را به حداقل می ‌رساند.

بررسی حک میلگرد، وزن شاخه، یکنواختی آج و انجام تست خم‌ کاری از روش ‌های سریع و کم‌ هزینه تشخیص اصالت میلگرد هستند.

ترکیب این روش‌ها قبل از خرید می‌تواند شما را از هزینه‌ های پنهان و خطرات جدی آینده نجات دهد.